|
|
KÜLTÜREL YAPI
İlçenin Genel Kültür Dokusu :
İlçemiz ve köylerinde Türk Milli kültürü yaşanmaktadır. Sanayileşmenin
ve teknolojik gelişmelerin etkisi dışında kalmış olan İlçemiz ve
köyleri genel olarak, kapalı toplum özelliği taşımaktadır. Bu durumun
tabii neticesi olarak, İlçemiz köylerinde milli gelenekler toplum
hayatına hakim bir haldedir. İlçemize bağlı köylerimizde halen köy
odaları bulunmakta, geleneksel Türk misafirperverliğinin en güzel
örnekleri bu köy odalarında sergilenmektedir. Odalar, sosyal olayların
tartışıldığı, düğün nişan, dini bayramlarda çok sayıda insana hizmet
etmeğe elverişli mekanlar olarak kullanılmaya devam edilmektedir. Dini
inançlar halkın hayatını yönlendirici büyük bir güçtür. Anadolu'nun
fethinden bu güne kadar düşman işgaline uğramamış, milli kültürümüzün
yaşatıldığı ender İlçelerden birisidir. Büyüklere saygı, küçüklere
şefkat ve sevgi yanında sosyal yardımlaşma halen yaşanmaktadır. Gelenek
ve göreneklerimizden fazla değişim olmamıştır. Örneğin hala
kadınlarımız yoldan geçen bir erkeğin yolunu kesmemek için bekler, erkek
geçtikten sonra yoluna giderler. İlçe ve köylerin ortak mallarının
yapılmasında, onarılmasında, tamirinde imece usulü ile çalışma elbirliği
yaparak işi bitirme, onları koruma, gözetleme halen devam etmektedir,
yardımlaşma ve dayanışma sürdürülmektedir. Bu durumun tabii neticesi
olarak, gelenek ve görenekler, adet ve ananeler toplum hayatında hakim
bir haldedir.
İlçemiz ve köylerinde, Ramazan ayında ‘oruç açtırmak’ bir
gelenek halini almıştır, ulaşım araçlarının az olduğu dönemlerdeki köy
odalarında misafir ağırlamanın yerini, bugün oruç açtırma almıştır. Her
yıl Ramazan ayında her hane sahibi sıra ile, gücü nispetinde misafir
çağırarak oruç açtırma adı altında bir akşam yemeği verir. Nüfusu az
olan köylerimizde oruç açtırmaya köyün hepsi çağrılır. Kadınlar oruç
açılan evde, erkekler ise genelde Cami ile bitişik olan odada oruç
açarlar. Oruç açma organizasyonu köyün özelliğine göre sıra ile yapılır.
Eskipazar çevresinde, özellikle köylerde rastlanan güzel
geleneklerden biri de Cuma Yemekleridir. Her Cuma öğlen saatlerinde Cami
de yemek verilir. Özellikle köye gelen misafirler için hazırlanan yemek
verme işi köyde sırayla her ev tarafından yapılır.
Dini ve milli bayramlarımız İlçe ve köylerimizde, yurdumuzun
her yerinde olduğu gibi dini ve milli bayramlarımız büyük bir coşku,
heyecan ve kaynaşmaya sahne olur.
Dini bayramlarımızın arifesinde ‘ziyrat’ adı verilen dini
merasim yapılır. Burada tüm koşuların katılmasıyla her evden gelen helva
ve ekmekler bira araya toplanır, buradan toplanan ekmek ve helvalar
karıştırılarak toplananlara çocuklara öncelik verilerek dağıtılır.
Kur’an-ı Kerim ve dualar okunur. Aynı gün mezarlıklar ziyaret edilir,
dualar okunur. Bayram namazlarına yediden yetmişe herkes katılır.
Bayram namazlarından sonra camii önünde büyükler sıra olur, küçükler
büyüklerin öperek bayramlarını kutlarlar, bayramlaşmadan sonra, hangi
mahallede yemek verileceği camii önünde halka duyurulur ve o mahalleye
topluca gidilerek bayram yemeği yenir. İlçe 5 mahalleden oluşmaktadır.
Bayramın ilk iki günü her mahallede yemek verilir.Yemek veren mahallede
bulunanlar kendileri yemek yemez, diğer mahalleden gelen misafirlere
ikramda bulunurlar. Buna yemek nöbeti denilir. Bayram nöbeti olan
mahallede yemek nöbeti olan mahalleden biri yemek yerse köy
çeşmelerindeki oluğa atılır.
Eş, dost, hısım, akrabanın bu yemeklerde bir araya
toplanmasına özen gösterilir. Bayramlarda kimse işe gitmez, eş-dost ile
bayramlaşmalar birkaç gün devam eder. Milli bayramlarımızda da bayram
yerlerinde toplanıp, kutlama törenini seyrederler.
Her yıl 6 Mayıs Hıdırellez günü için köy halkı birkaç gün
evvelinden hazırlığa başlar. Köyden bol miktar para ve yumurta, pirinç,
bulgur, fasulye, nohut, soğan gibi yiyecekler toplanır, yemek yapmak
için hazırlanır. Kurban kesmek isteyenler bir gün önceden keser.
Toplanan parayla da eksik yiyecekler alınır.
6 Mayıs sabahı köyün kadın ve erkekleri bir arada toplanıp
yemek yapmağa başlarlar. Öğlene kadar çok çeşitli yemekler toplanır.
Öğlene kadar Mevlid-i Şerif okunur ve tüm köylü yemeği hep beraber orada
yer ve dua eder.
Halkımızda bayram günleri vatan, millet, bayrak sevgisi ön
plandadır. O gün hep bu duygularla yaşanır.
İlçemiz ve köylerinde yağmur yağmadığı yıllarda çıkılan
‘Yağmur Duası’ geleneği giderek yağsın yağmasın, her yıl yapılır hale
gelmiştir. Bu duada topluca namaz kılınır, Kurban kesilir, kurban eti
ile pilav yapılarak beraberce yenir. Yağmur duaları öteden beri halkın
ziyaret ettiği türbeler olup, el avuçları aşağıya çevrili olarak dualar
yapılır.
İlçemiz ve köylerinde ölen her kişi için cenaze töreni
düzenlenir. Ölen kişinin çocukları, ailesi ve yakın akrabaları
yanında olursa cenazesi hemen defnedilir. Eğer ölen kişinin çocukları,
ailesi ve yakın akrabalarından bir kısmı gurbette ise haber verilir ve
cenaze bekletilir. Ertesi günü defnedilir. Genellikle kadınlar ölüye
ağlarlar ve ağıt söylerler, bunlar ölen kişinin annesi, eşi, çocukları,
kardeşi olabileceği gibi ölüye yakın akrabası olan başka kadınlarda
olabilir. Aileden olan kadınlar acılarını belirten çeşitli hareketler
yapar, ellerini dizlerine göğüslerine vurarak oh, ah gibi acılarını dile
getirirler. Ölü evinde toplanan erkek ve kadınlar ölenin iyi huylarını
ve özelliklerini anlatırlar. Ölen kişiler evlerinin önünde salaca
tahtası denilen tahta üzerinde yıkanır, cenaze yıkandıktan sonra, cenaze
namazının kılınacağı camii önündeki musalla taşının üzerine konulur.
Cenaze genellikle öğle ve ikindi namazlarını müteakiben kılınan cenaze
namazından sonra defnedilir.
Cenaze ölenin yakınları tarafından mezara indirilir.
Cenazenin altına ince toprak serpilerek biraz sağ tarafa çevrili
şekilde toprağa konur,üzerine ağaç veya betondan yapılmış düzenli
kalıplar konulduktan sonra toprak atılmaya başlanır.Mezarlığa çıkan
herkes toprak atar.Toprak atılmaya başlayınca Kuran okunur, dua edilir
ve kalabalık dağılır. Cenazeye katılanlara komşular tarafından
hazırlanan yemekler verilir. Ölenin ruhu için yedi ve elli ikincisi
günleri mevlit okutulup dualar edilir. Mevlide katılanlara yemek
verilir. Ölen kişi için ilk dini bayramın arifesinde komşulara helva
ekmek dağıtılır.
Kütüphaneler :
İlçemizde Kültür Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösteren 1 Adet İlçe Halk Kütüphanesi bulunmaktadır. İlçemiz Halk Kütüphanesinde 1 Memur, 1 Hizmetli görev yapmaktadır. Halk Kütüphanesi Nisan 1996 tarihinden itibaren ise Belediyenin Binasında hizmetlerini sürdürmektedir. Sağlıklı hizmet verebilmesi için bir kütüphane binasına ihtiyaç vardır. Önerilen kültür sitesi bu işlevi de gerçekleştirebilecektir.
Basın Yayın İletişim :
İlçemizde Yerel ve Ulusal Basın (TV-Radyo-Gazete vs gibi) büroları ve temsilcileri yoktur. Ancak haftalık Yöremiz Eskipazar isimli bir gazete çıkarılmaktadır.
Sonuç İlçe Kültür Mirası ve Kültür Sitesi :
İlçemiz kültürel açıdan önemli bir mirasa sahiptir. Eskipazar
ilçesi son derece önemli bir tarihsel mirasa sahip ilçe olmasına, antik
Hadrianapolis Kenti kalıntıları başta olmak üzere Roma ve Bizans
dönemlerinden, Selçuklu döneminden, Osmanlı döneminden kalma kültürel
mirasın kalıntılarını bünyesinde barındırmasına rağmen bu potansiyeli
yeterince değerlendirememektedir. İnsanlığın ortak malı olan bu miras
göz göre göre yok olup gitmektedir. Önemli kalıntılar ya bir köyün
camisinin önünde, veya bir evin bahçesinde, veya bir evin temelinde yer
almakta, bazen da bu tarihi kalıntıların içi altın olabilir şüphesiyle
cahilcesine ve insafsızcasına parçalanmaktadır.
İlçemizde İlçe Milli Eğitim müdürlüğüne tahsis edilmiş olup
kullanılmayan eski hükümet binasına müze yapılması sonucu hem bu tarihi
kalıntılar yok olmaktan kurtarılıp korumaya alınacak hem de bölgemiz ve
ülkemiz turizminin hizmetine sunularak önemli kazanımlar sağlanacaktır.
Başlatılacak olan kazı çalışmaları gibi bilimsel çalışmalara da nezaret
edecek olan Eskipazar Antik Müzesi bölgemiz ve ilçemiz için önemli bir
hizmet olacağı gibi ülke kültürü ve turizmi için de önemli bir kazanım
olacaktır.
İlçemiz Halk Kütüphanesinde 1 Memur, 1 Hizmetli görev
yapmaktadır. Halk Kütüphanesi Nisan 1996 tarihinden itibaren ise
Belediyenin Binasında hizmetlerini sürdürmektedir. Sağlıklı hizmet
verebilmesi için bir kütüphane binasına ihtiyaç vardır.
Önerilen kültür sitesi bu işlevi de gerçekleştirebilecektir.